Manastir Studenica

Manastir Studenica studenica01 Put do manastira Studenice vodi kroz Ibarsku «Dolinu vekova» u kojoj je nekada bilo jezgro srednjovekovne srpske države Raške.Veliki župan Stefan Nemanja(1171-1196), utemeljivač pomenute nezavisne države Raške i rodonačelnik moćne dinastije Nemanjića (1169-1196), podigao je Bogorodičinu crkvu, svoju zadužbinu, pre više od osam vekova.
U njoj počiva, ne kao vladar, već kao skromni monah,svetac Simeon, sa svojom ženom, monahinjom Anastasijom i njihovim sinovima, Vukanom i Stefanom (Prvovenčanim). Bogorodičina crkva u Studenici sagrađena je u poslednje dve decenije 12. veka. Jedan je od najlepših spomenika Raške graditeljske škole i istovremeno najugledniji među srpskim manastirima.Njena raskošna skulpturalna plastika u belom radočelskom mermeru ima romansko-vizantijske odlike, a veličanstveno freskoslikarstvo oličeno u RASPEĆU privlači turiste, te moderne hodočasnike, da se oko nje skupljaju i da joj se dive.Godine 1986., u kojoj je proslavljala osam punih vekova svog postojanja, Studenica je upisana u listu svetsve baštine UNESCO-a kao spomenik univerzalne vrednosti. Manastirski kompleks Danas arhitekturu Studenice čine glavna manastirska crkva posvećena Bogorodici, Kraljeva crkva (posvećena sv.Joakimu i Ani) i crkva sv. Nikole-Nikoljača,a u okviru manastirskog kompleksa su i ostaci temelja crkve sv.Jovana, Savina trpezarija, kula, riznica, konaci..

 

Bogorodičina crkva studenica02Bogorodičina crkva, najsjajnija građevina srpskog srednjeg veka, podignuta je između 1183. i 1196. godine. Njen osnivač i ktitor bio je veliki župan Stefan Nemanja.Svrstava se u najvrednije spomenike tzv.Raške graditeljske škole.Crkva je jednobrodna, sa oltarskim prostorom i unutrašnjom pripratom, dok je spoljašnju pripratu nešto kasnije podigao kralj Radoslav. Spolja je Bogorodičina crkva u stilu romanike, ukrašena bogatom mermernom plastikom visokih stilskih vrednosti. Uz glavni portal, trifora na srednjoj apsidi najvredniji je detalj na fasadi Studenice. Na dovratku severnog portala nalazi se čuveni vizantijski studenički krst. Ozidana je radočelskim mlečno belim mermerom sa tonovima žućkastog i plavog.Nad romaničkom fasadom dominira vizantijska kupola. Najvrednije freske Bogorodičine crkve naslikane su u periodu od 1208. 1215.godine i u njihovom nastanku imala su udela sva tri Nemanjina sina: Vukan, Stefan i Sava. Studeničke freske predstavljaju blistavi početak srpskog vizantijskog slikarstva.Tu se prvi put natpisi na freskama pišu na srpskom jeziku, iako su ih slikali najbolji među vrsnim carigradskim majstorima. Tematski, freske su predstavljale ciklus od dvanaest Velikih praznika, kao i niz pojedinačnih figura. Od tih dvanaest kompozicija očuvana je samo jedna – RASPEĆE HRISTOVO.Ona je danas svetski poznati simbol studeničkog freskoslikarstva. Živopis iz 13.veka dopunjavaju freske oslikane sredinom 16. veka čiji umetnički kvaliteti dostojno predstavljaju svoju epohu.
Na ulazu u Bogorodičinu crkvu, sa desne strane, nalazi se mermerni sarkofag ktitora Stefana Nemanje, čije su mošti prenete iz Hilandara 1207. Godine i u kome počiva kao sveti Simeon Mirotočivi. Pred samim oltarom, takođe s desne strane, smešten je kivot Stefana Prvovenčanog. Srebrni kovčeg poklonila je Persida, supruga kneza Aleksandra Karađorđevića, a rad je Vinćenca Kaclera iz 1853.g.Sa leve strane ispred ikonostasa nalazi se ćivot sv.Anastasije, ćerke vizantijskog cara Romana IV, žene velikog župana Stefana Nemanje, majke velikog župana Vukana, Stefana Prvovenčanog, prvog kralja srpskog i Rastka – sv. Save. Kivot je od drveta, okovan srebrom i zlatom i ukrašen dragim kamenjem, emajlom i gravurom. Rađen je 3,5 godine. Njegov autor je đakon Vojislav Bilbija,po zanimanju stomatolog koji živi i radi u Holandiji, a bavi se živopisanjem ikona i obradom plemenitog metala. Kivot je poklonio manastiru 1996. godine

 

Kraljeva crkva studenica03Podignuta je 1314.g., a posvećena sv. Joakimu i Ani, malih je razmera, ne zato što njen ktitor kralj Milutin nije mogao da podigne veću, nego zato što se smatrao nedostojnim da ugrozi veličinu hrama Nemanjinog. Najveću vrednost njenu predstavlja živopis, na pojedinim mestima izvanredno očuvan. Freske su rađene u tri zone. Prvu zonu čine ktitorski portreti i pojedinačne figure svetitelja. Kompozicije u drugoj zoni imaju posebnu likovnu vrednost, a prikazuju život Bogorodice od rođenja do smrti. Na južnom zidu nalazi se najpoznatija freska iz Kraljeve crkve – «Rođenje Bogorodice» U trećoj zoni je ciklus Velikih praznika. Crkva sv. Nikole – Nikoljača, Riznica, Isposnica Svetog Save >>>

 

Više detaljnijh informacija možete pronaći na oficijelnom veb sajtu manastira Studenice: http://sr.wikipedia.org/ tel:036/ 536-050, 536-422